Χρήστος Μπόνης: Ονοματοδοσία δρόμων Αστακού

Από την εποχή που δημιουργήθηκαν οι πρώτοι συνοικισμοί οι οποίοι με την πάροδο του χρόνου αυξήθηκαν πληθυσμιακά δημιουργώντας μικρές και μεγάλες πόλεις και νομοτελειακά η μικρή χωροταξική περιοχή άρχισε να αναπτύσσεται με τις κατασκευές σπιτιών δρόμων πλατειών, κλπ, οι τοπικοί (τοτε) άρχοντες, σημερινοί Δήμαρχοι, αποφάσισαν να ονοματίσουν τους δρόμους με σκοπό να υπάρχει μια πιο ευέλικτη επαφή των κατοίκων τοσο σε σχέση με την Τοπική Αρχή όσο και με το σύνολο των κατοίκων της κάθε πόλης. 

Στην πορεία και με την ραγδαία εξέλιξη της εποχής, ο πληθυσμός άρχισε να αυξάνεται πολύ γρήγορα, οι πόλεις απέκτησαν διαφορετικά χαρακτηριστικά με αποτέλεσμα να ανασυγκροτούνται σε διαφορετική κατεύθυνση καταλαμβάνοντας ακόμη μεγαλύτερες εκτάσεις, δημιουργήθηκαν νέοι δρόμοι και η ονοματολογία εκ του αποτελέσματος ήταν αναπόφευκτη!!!

Οι δρόμοι, όπως και οι άνθρωποι, έπαιρναν τα ονόματά τους από ό,τι ήταν άξιο να μνημονευτεί, να τιμηθεί ή να αναγνωριστεί. Και όχι μόνο από την πραγματική Ιστορία, μέσα από την καταγραφή των γεγονότων που συνέβησαν, αλλά και από πολλές άλλες παραστάσεις, με σκοπό οι πολίτες μέσα από την αναγραφή των ονομάτων να θυμούνται τα γεγονότα ή τα πρόσωπα, καθότι πόλη και κάθε Έθνος είχε αποκτήσει μια παρακαταθήκη ιστορικών προσώπων για να τιμήσει, επομένως η αναγραφή του ονόματος ή του γεγονότος ήταν μια η επιβαλλόμενη επιβράβευση!!!! Τουτέστιν πίσω από κάθε οδό κρύβεται μια συγκεκριμένη λογική ή μια ιστορική διαδρομή!!

Στην σύγχρονη ιστορία μας, η ιστορία των ελληνικών δρόμων έχει γνωρίσει πολλά περιστατικά και παλινωδίες, προκαλώντας διαμάχες ακόμη και αιματηρά επεισόδια!!!! Οι ίδιοι οι δρόμοι ανάλογα με τις εξελίξεις και τα πρόσωπα της εποχής άλλαξαν (μετονομάστηκαν) αρκετές φορές ενίοτε στο βωμό προσωπικών φιλοδοξιών και επιδιώξεων σε αρκετές δε περιπτώσεις και πολίτικων σκοπιμοτήτων. Παρόμοιες περιπτώσεις συναντάμε κυρίως σε μεγάλες πόλεις (ιδιαιτέρως σε πρωτεύουσες) που η εκάστοτε Δημοτική Αρχή αποφάσιζε να αλλάξει την ονομασία σε ένα δρόμο είτε διότι εκπληρούσε συγκεκριμένες πολιτικές (της) επιδιώξεις είτε διότι η ονοματολογία δρόμων ή πλατείας ξυπνούσε στην μνήμη πολλών, ιστορικές αναμνήσεις ντροπής. 

Κάπως έτσι λοιπόν δημιουργήθηκαν και οι πιο εξελιγμένοι χάρτες που όλοι γνωρίζουμε, στους οποίους οι δρόμοι αναφέρονται με ονομασία. Βέβαια όσο περνούν τα χρόνια, δημιουργούνται και νέες υποχρεώσεις στο να τιμηθούν πρόσωπα με αντίστοιχη διαδικασία ονοματοδοσίας η οποία όμως διαγράφει παλαιότερες ονομασίες οδών, που σε προγενέστερες εποχές μας θύμιζαν πολλά...

Φθάνουμε λοιπόν στον Αστακό, διότι περί αυτού ο λόγος του ρεπορτάζ!!! Θέτοντας το ρητορικό ερώτημα αλλά ταυτόχρονα και την απάντηση, ρωτώ "Πόσοι εκ των κατοίκων του Αστακού γνωρίζουν την ονοματοδοσία των δρόμων της πόλης τους";; Καθότι δεν επιθυμώ να χαρακτηρισθώ απόλυτος στην αρνητική απάντηση που θα επιθυμούσα να καταγράψω με το να αναφέρω κανείς, απλά αναφέρω το ελάχιστο πιθανόν 1 με 2%!!!!.

Και όμως ο Αστακός πριν δεκάδες χρόνια είχε σε κάθε διασταύρωση μια πινακίδα που κάθε δρόμος είχε την δική του ταυτότητα. Αν κάποιος, κάποτε, ενδιαφερθεί να αναζητήσει και να πληροφορηθεί την ονοματολογία των δρόμων που περιδιαβαίνει καθημερινά, η μοναδική πηγή είναι το Εθνικό Κτηματολόγιο, ίσως και το ήδη υπάρχον σχέδιο πόλης.

Εδώ και μερικά χρόνια μου "καρφώθηκε" ο πειρασμός να περιδιαβώ όλους (τουλάχιστον όλους) τους δρόμους του Αστακού για να διαπιστώσω πόσοι ακόμη διατηρούν την χαρακτηριστική αυτή γαλάζια επιγραφή, με αφορμή έναν λογαριασμό της ΔΕΗ που ήρθε στο σπίτι μου αναγράφοντας το όνομα του πατέρα μου και την οδό σαν 4ης Αυγούστου!!!

Το αποφάσισα και το τόλμησα φέτος και σας παρουσιάζω τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας η οποία όμως περικλείει κωμικοτραγικά στιγμιότυπα!!!! Να σημειώσω δε ότι η εξερεύνηση των δρόμων έγινε στο ιστορικό κέντρο της Πόλης και όχι στις συνοικίες για λόγους που όλοι κατανοείτε.

Θα ξεκινήσω την περιήγηση με την σειρά που κατέγραψα τους δρόμους που διατηρούν ακόμη την χαρακτηριστική πινακίδα, αρχής γενομένης με την οδό Μπουμπουλίνας (ΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΩ ΟΤΙ ΤΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΟΥ ΘΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΚΑΘΕ ΔΡΟΜΟ, ΣΤΗΝ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ ΤΟΥΣ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΑΝΟΗΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΤΟΥ ΑΣΤΑΚΟΥ, ΕΞΑΛΛΟΥ ΣΤΟΝ ΑΣΤΑΚΟ ΑΝΑΦΕΡΟΜΑΙ, ΕΠΟΜΕΝΩΣ ΟΣΟΙ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΘΑ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΘΟΥΝ ΣΤΟΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟ ΤΟΥΣ ).

Η οδός Μπουμπουλίνας είναι ο δρόμος που ξεκινά από την διασταύρωση της οικίας Καλατζή (όπου βρίσκεται και το στέκι Γυναικών) τερματίζει στην επαφή με την Πλατεία και συνεχίζει από την απέναντι πλευρά μέχρι και το τέλος του δρόμου που βρίσκεται το Νηπιαγωγείο Αστακού. (φωτο 1,2,3,18 ). Εδώ συναντάμε το πρώτο παράδοξο!!!.Κάθε δρόμος που καταλήγει σε μια πλατεία και προεκτείνεται από την απέναντι πλευρά, η ονομασία είναι διπλή, δηλ. το ένα κομμάτι έχει ένα όνομα, η προέκταση του άλλο όνομα (αυτό είναι κάτι που συναντάμε συχνά στις μεγάλες πόλεις και κυρίως στην πρωτεύουσα την Αθήνα σε πολλές από τις μεγάλες συνοικίες, αλλά στο κέντρο της δηλ. η οδός Αθηνάς καταλήγει στην Ομόνοια και συνεχίζει η 3η Σεπτέμβριου, η Όθωνος στο Σύνταγμα και η συνέχεια Μητροπόλεως, κ.ο.κ. Οι μόνες συνοικίες που δεν έχουν προβλέψει την διπλή ονομασία είναι η Ηλιούπολη, το Ψυχικό και η Κηφισιά (πιθανόν και άλλες αλλά δεν τις έχω υπόψιν).

Δεύτερος δρόμος η οδός Ομήρου είναι η οδός που συναντά την οδό Μπουμπουλίνας (ο δρόμος από την οικία Π. Μάντζαρη) και καταλήγει στην παραλία). 

Τρίτος δρόμος η οδός Καραϊσκάκη είναι ο δρόμος που ξεκινά από τον δρόμο που οδηγεί προς Αγρίνιο και συνεχίζει κάθετα προς τον κεντρικό δρόμο του Αστακού μπροστά από την οικία του Λαχανά. 

Τέταρτη, η οδός Δημοκρατίας ο μικρός δρόμος πίσω από το Φαρμακείο της Μάγιας που καταλήγει στο πρ, παγοποιείο.

Πέμπτος, ο δρόμος Παντελή Καρασεβδά (θα το σχολιάσω στο τέλος της αφήγησης)!!! 

Έκτη η οδός Βασ. Παύλου, που ξεκινά από την διασταύρωση στο Γυμνάσιο (όπου παλιά δέσποζε το περίπτερο Κακαβά) και συνεχίζει μέχρι την διασταύρωση του κεντρικού δρόμου (οικία Αλυσαναδράτου, ουζερί Καρφί) και καταλήγει εκεί, καθότι η συνέχεια ναι μεν υπάρχει δρόμος αλλά δεν γνωρίζουμε αν εχει καταγραφεί με ονομασία διότι πριν χρόνια υπήρχε θάλασσα και όχι στεριά!!

Επόμενη οδός η Γεωργίου Καράνου ο δρόμος που ξεκινά από την πίσω πλευρά του Αγίου Νικολάου και συνεχίζει προς τα πάνω προς την περιοχή γυφτοκάλυβα.

Επόμενη οδός η Ηρώων Πολυτεχνείου ο δρόμος που ξεκινά από την οδό προς Αγρίνιου και διέρχεται μπροστά από το Δημαρχείο.

Επόμενη η οδός Αγρινίου (η δεύτερη περίεργη και περίπλοκη περίπτωση). Ο συγκεκριμένος δρόμος είναι ο μεγαλύτερος χιλιομετρικά που ξεκινά από την πρώτη διασταύρωση του κτηρίου του Γυμνάσιου δίπλα από την Άγιο Νικόλαο (όπου υπάρχει και το Super Market) και συνεχίζει……. άγνωστο μέχρι ποιο σημείο (αναφέρομαι στην ονομασία). Ο δρόμος αυτός είχε σαν πρώτο όνομα οδός Αγρινίου, στην συνέχεια δε, λόγω του ότι στον συγκεκριμένο δρόμο υπήρχε η κατοικία του μακαριστού Αρχιμανδρίτη Ιερόθεου Τριφύλλη που διακόνησε στον Αστακό πάρα πολλά χρόνια, όταν απεβίωσε αποφασίστηκε να ονομαστεί ο δρόμος σε Αρχιμανδρίτη Ιερόθεου Τριφύλλη (άγνωστο ποιος και με ποιες διαδικασίες). Τα περίεργα και παράλογα είναι πολλά και συνεχίζονται, καθότι στην οικία του δεν τοποθετήθηκε πινακίδα με το όνομά του (που αν μη τι άλλο τουλάχιστον οι υπεύθυνοι της αλλαγής θα έπρεπε από εκεί να ξεκινήσουν) αλλά παραμένει έως σήμερα οδός Αγρινίου!!!! ΟΜΟΛΟΓΟΥΜΕΝΩΣ ΑΠΙΘΑΝΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Για να συναντήσεις την νέα επιγραφή (που επαναλαμβάνω εφόσον κάποιοι ανέλαβαν την αντικατάσταση μετά την νέα ονομασία (αν όντως είχε λάβει επίσημο χαρακτήρα), οφείλαν να είχαν αντικαταστήσει όλες τις παλαιές επιγραφές), πρέπει να διανύσεις ένα οδοιπορικό πάρα πολλά μέτρα (αρκετά μάλιστα) προς την κατεύθυνση για Αγρίνιο και κάπου εκεί στην οικία Χάντρα αντικρίζεις την νέα επιγραφή. Τουτέστιν ένας δρόμος με δυο ονομασίες, μια με την παλαιά στην αριστερή πλευρά και μια με τη νέα στην δεξιά πλευρά. Ποια είναι η νόμιμη, είναι ζήτημα ερευνάς!!!.

Επόμενη η οδός Ειρήνης η οποία ξεκινά από τον κάθετο δρόμο της οδός Αγρινίου- Ιερόθεου Τριφύλλη όπου κάποτε δέσποζε το περίφημο καφέ ουζερί της Παλαϊνος που λέγαμε και συνεχίζει προς το κάτω μέρος του Αστακού.

Επόμενη η οδός Ελευθερίας, είναι ο δρόμος που ξεκινά από την γωνία της οικίας Χάντρα και κατεβαίνει προς το κάτω μέρος του Αστακού.

Κλείνω με την εκκρεμότητα του κεντρικού δρόμου. Ο κεντρικός δρόμος ξεκινά από την γωνιά της οικίας Κότταρη (όπου κάποτε υπήρχε το οδοντιατρείο του Ξεσφίγγη) και καταλήγει (πιθανολογώ) μέχρι και την διασταύρωση του σιδηρουργείου Μπόνη!!! Ο συγκεκριμένος δρόμος έχει τρεις ονομασίες (ξεπερνά κάθε προηγούμενο). Η πρώτη ονομασία είναι η οδός 4ης Αυγούστου καθότι ακόμη η ΔΕΗ σε κάποιους λογαριασμούς της, την αναφέρει σαν οδό την 4ης Αυγούστου!!!

Αρκετά χρόνια μετά την μεταπολίτευση, άλλαξε ονομασία (το πως και ποιοι δεν είναι γνωστό) και ονομάσθηκε Καραολή και Δημητρίου όλη η οδός. Επί Προέδρου Κοινότητας Λ.Πιτσούλια με μια διαδικασία που ακόμη δεν έχει διευκρινιστεί αν ήταν σύννομη με τις διατάξεις, δηλ. αν οι προϋποθέσεις που απαιτούνται για αλλαγή εφαρμοσθήκαν όλες (δεν υπονοώ ότι ήταν παράνομες αλλά αν όντως ακολουθήθηκαν τα πρωτόκολλα που απαιτούνται για την αλλαγή ονομασίας, κάτι που με δυσκολεύει να δεχτώ) ονομάσθηκε Παντελή Καρασεβδά. Κάποιοι λογαριασμοί επαγγελματιών που είναι επί της συγκεκριμένης οδού έχουν σαν διεύθυνση Καραολή και Δημητρίου, κάποιοι 4ης Αυγούστου αλλά Παντελή Καρασεβδά κανένας (τουλάχιστον από την ενημέρωση σε όσους απευθύνθηκα). Στην διασταύρωση που είναι το φαρμακείο της Μάνιας, υπάρχει πινακίδα που αναγράφει "Παντελή Καρασεβδά πρ. Καραολή και Δημητρίου", περιέργως δε κανένας λογαριασμός κοινής ωφελείας στο συγκεκριμένο τετράγωνο δεν έχει καμία τέτοια αναφορά στην ονομασία Π.Κ. (επαναλαμβάνω από όσους έθεσα το ερώτημα). Τι ακριβώς έχει συμβεί είναι άγνωστο!!!! 

Δεν γνωρίζω πως αναφέρετε στο ήδη υπάρχων σχέδιο πόλης ούτε και στο κτηματολόγιο, πως έχουν δηλωθεί όλα τα κτίσματα διότι μια αλλαγή ονόματος ενός δρόμου ακολουθεί μια πολύ μεγάλη και χρονοβόρα διαδικασία, δεν είναι μια απλή απόφαση ενός Δημοτικού Συμβουλίου. Θέλει αρκετές πράξεις όπως συστάσεις και συνεδριάσεις επιτροπών που ορίζονται από την Περιφέρεια (πρ Νομαρχία), αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου, κοινοποίηση σε δημοσιές υπηρεσίες αλλά και οργανισμούς κοινής ωφελείας και τέλος στους διαμένοντες στον δρόμο που υπήρξε η αλλαγή για να το διαβιβάσουν σε εφορίες (παλιά και στην Αστυνομία όταν αναγράφονταν η διεύθυνση).

Σημ. Δεκτές όλες οι παρατηρήσεις ή ακόμη και οι παραλείψεις που τυχόν έχουν γίνει. Ενημερωτικά αναφέρω ότι έκανα μια μικρή βόλτα στην περιοχή Αγ.Αντρέα για τυχόν πινακίδες σε δρόμους αλλά δεν συνάντησα. Αν μου διέφυγε κάποια ευχαρίστως να συμπληρώσουμε το κείμενο.